کارمزدمحور شدن؛ راهکار تحقق بانکداری اسلامی

سید رضا ابراهیمی گفت کارمزد محور شدن بانک ها
580705676933786
درآمدزایی بانک ها از طریق سود تسهیلات، پیامدهایی نظیر افزایش مطالبات معوق به همراه دارد درحالیکه درآمدهای کارمزدی ضمن سودآوری قابل توجه، ریسک بانک ها را به حداقل می رساند.
 دکتر سید رضا ابراهیمی، عضو پیشین هیات مدیره بانک‌های توسعه تعاون و تجارت در گفتگو با بنکر با اعلام این مطلب گفت: متاسفانه اغلب مردم بانک ها را عامل ایجاد تورم در کشور می دانند و معتقدند بانک ها برای جذب منابع به رقابت ناسالم روی می آورند و باعث دور شدن فضای کسب و کار از تولید می شوند. در حالیکه بانک ها برابر تعریف عمومی، واسطه وجوه هستند؛ یعنی با جمع آوری وجوه و تجمیع و تخصیص آن به تولید و دریافت حق العمل (حق الوکاله) هزینه های بانک و سود مورد نظرشان را از این طریق تامین می کنند.

ابراهیمی افزود: بانک ها مانند سایر بنگاه های اقتصادی جهت دستیابی به اهداف خود نیاز به کسب درآمد دارند و منابع درآمدی آنها از دو راه ((سود اعطای تسهیلات)) و ((کارمزدهای عملیات بانکی)) فراهم می شود. در ایران مدل کسب و کار بانک ها مبتنی بر دریافت سپرده و اعطای تسهیلات است و بخش اعظم درآمد بانک های ایرانی از این روش حاصل میشود.
مشاور مدیرعامل بانک اقتصاد نوین با اشاره به معایب این روش گفت: متمرکز نمودن درآمد بانک ها بر درآمد تسهیلات می تواند افزایش مطالبات معوق را به همراه داشته باشد که متاسفانه این مسئله در آمار سیستم بانکی کاملا مشهود است و البته این اتفاق در نهایت به اعمال محدودیت در فعالیت های آتی بانک ها نیز منجر خواهد شد.
ابراهیمی مناسب ترین نوع  درآمد بانک ها را درآمدهای کارمزدی دانست و تصریح کرد: در روش کسب درآمد از طریق اخذ کارمزد در ازای خدمات و عملیات بانکی، ضمن سودآوری بیشتر در بانک ها، شاهد به حداقل رسیدن ریسک در بانک ها خواهیم بود. منابع درآمدی کارمزدهای بانک می تواند شامل مواردی نظیر کارمزدهای ناشی از عملیات ارزی، نقل و انتقال وجود مشتریان، گشایش و تمدید اعتبارات اسنادی داخلی و خارجی، صدور انواع ضمانتنامه، صدور حوالجات و بروات، خدمات الکترونیکی، ارائه خدمات مشاوره ای بانکی، خدمات ریالی نظیر نگهداری حساب های جاری باشد.

افزایش درآمدهای کارمزدی در بانک های مطرح دنیا

در حال حاضر نسبت درآمد بانک ها در ایران از محل کارمزد دریافتی بسیار ناچیز است و عموما بانک ها از درآمدهای حاصل از اعطای تسهیلات و سرمایه گذاری های مستقیم بهره مند می شوند. نائب رئیس هیات مدیره صندوق ضمانت تعاون کشور با اشاره به تجربه موفق بانک های جهانی در حصول درآمدهای کارمزدی گفت: روند درآمدزایی در بانک های توسعه یافته دنیا در حال تغییر است و دریافت درآمد سود و سرمایه گذاری جای خود را به درآمد کارمزدی داده است.  بانک های مطرحی مانند بارکلیز بانک (Barclays Bank)، سیتی بانک (Citi Bank)، دویچه بانک آلمان (Deutsche Bank) و HSBC Bank درآمدهای غیر بهره ای یعنی درآمدهای کارمزدی خود را افزایش داده اند؛ به نحوی که نسبت درآمد کارمزدی آنها از درآمد اعطای تسهیلات بالاتر است.
سید رضا ابراهیمی در پایان دستاورد بزرگ جایگزینی درآمدهای کارمزدی به جای درآمدهای بهره ای را رهایی بانک ها از وضع نامطلوب فعلی و رفع شدن ابهامات وجود بهره در بانکداری اسلامی در اذهان عمومی دانست.

مطالب مرتبط

*

*