۰۸ ارد ۱۳۹۴ ..."/>

طلا و سیاست های آمریکا

ارزش طلا در سالهای گذشته به شدت متاثر از سیاست های پولی آمریکا بوده است. طبیعی نیز هست، آمریکا سومین کشور تولید کننده است، از نظر تقاضا نیز این کشور رتبه ی سوم دنیا را دارد ، بیشترین ذخیره ی طلا را در دنیا با ۸۱۰۰ تن داراست .

طلا فلزیست که در بازار با نوسانات زیاد شناخته می شود، در سالهای گذشته نوسان قیمت طلا بصورت میانگین سالانه ۳۰ درصد بوده است، در سال ۲۰۱۴ بر خلاف سال های گذشته این فلز پر تلاطم، روندی آرام داشته است. انس سال ۲۰۱۴ را با ۱۲۰۳ دلار شروع کرده است و در نهایت در ۱۱۸۶ دلار کار خود را به پایان رسانده است که کم نوسان ترین دوران طلا در سالهای اخیر بوده است.
ارزش طلا در سالهای گذشته به شدت متاثر از سیاست های پولی آمریکا بوده است. طبیعی نیز هست، آمریکا سومین کشور تولید کننده است، از نظر تقاضا نیز این کشور رتبه ی سوم دنیا را دارد ، بیشترین ذخیره ی طلا را در دنیا با ۸۱۰۰ تن داراست (در مقام مقایسه آلمان بعد از این کشور رتبه ی دوم را با تنها ۳۴۰۰ تن داراست)، بنابراین تصمیمات اقتصادی آمریکا به شدت بر قیمت طلا تاثیر گذار است. در سالهای اخیر آمریکا سیاست های پولی ویژه ای را اتخاذ کرده است که طلا نیز به شدت متاثر از آن بوده است.
کمیته تصمیم گیری در مورد سیاست های بازار باز در بانک مرکزی آمریکا FOMC نام دارد که زیر مجموعه ی فدرال زرو است. این کمیته در سال ۲۰۰۸ و در حین بحران شدید اقتصادی که آمریکا با آن مواجه بود اقدام به اتخاذ سیاست انبساطی پولی در اقتصاد آمریکا کرد. این مجموعه سیاست های پولی QE (Quantitative Easing) نام گذاری شده است.
در سیاست های QE نرخ بهره حدودا صفر نگه داشته می شود که این موضوع خود باعث عدم تمایل مردم به ذخیره پول در بانک و افزایش نقدینگی در جامعه و در نتیجه بسته به ظرفیت کشور نیز موجب تورم خواهد شد. آمریکا در اجرای سیاست های QE فقط به پایین آمدن سود بسنده نکرده است و بانک مرکزی اقدام به خرید اوراق قرضه توسط دولت نیز کرده است.
این موضوع خود باعث بالا رفتن خلق پول می شود و تاثیر این سیاست ها را دو چندان می کند. تورم با قیمت طلا رابطه ی مستقیم دارد، در کل فلزات اساسی و سایر کالاها با رشد تورم گرانتر خواهند شد.
در اولین مرحله از سیاست های QE که QE1 نامگذاری شده است،در نوامبر سال ۲۰۰۸، بانک فدرال اقدام به خرید ۶۰۰ میلیارد دلار «اوراق با پشتوانه رهن» (MBS) کرده بطوریکه در مارس ۲۰۰۹ در مجموع حدود ۱.۷۵ هزار میلیارد دلار «اوراق بدهی»، «اوراق با پشتوانه رهن» و «اوراق خزانه» (Treasury)داشت. این روند با ظهور نشانه هایی از تحرک اقتصاد متوقف شده بود.
در این مدت شاخص دلار آمریکا نیز بسیار پایین آمده و انس نیز رشد قابل محسوس داشت، به طوری که انس در مدت بسیار کوتاهی ۲۰۰ دلار رشد کرده است و این رشد محسوس نیز ماه های آتی ادامه داشته است.
در نوامبر ۲۰۱۰ بانک فدرال مرحله دوم این سیاست را اجرا کرد و این سیاست (QE2) نام گذاری شده است، این بار اقدام به خرید ۶۰۰ میلیارد دلار اوراق خزانه کرده است. اما این موضوع نیز نتوانست دو دغدغه بانک مرکزی آمریکا در مورد مسکن و نرخ بیکاری را تضمین کند و به ناچار وارد سومین مرحله از سیاست های QE شده است، البته انس در مدت اجرای این سیاست به بالاترین ارقام تمام دوران معاملات خود رسیده است و در سپتامبر ۲۰۱۱ رکورد ۱۹۲۱ دلاری برای این فلز گرانبها ثبت شده است.
بانک مرکزی آمریکا از سپتامبر ۲۰۱۲، ماهانه ۸۵ میلیارد دلار اوراق رهنی و خزانه خریداری کرده است. این تزریق نقدینگی تا جایی ادامه یافت که دو دغدغه جدی مقامات پولی آمریکا رفع شد. نرخ بیکاری طبیعی آمریکا زیر ۷% است، همانگونه که در جدول زیر مشخص است بیکاری آمریکا در ماه های اخیر به طرز محسوسی کاهش یافته است و زیر این مقدار قرار گرفته است.
با کاهش نرخ بیکاری ، فدرال رزرو اقدام به کاهش خرید اوراق کرده است و هر ماه ۱۰ میلیارد دلار از تزریق نقدینگی خود را کاهش داد. این کاهش ها زنگ خطر افزایش نرخ بهره را در سال ۲۰۱۵ به صدا درآورد و تقاضا برای دلار قبل از اینکه اتفاقی بیفتد، افزایش یافت.
شاخص دلار با رشد محسوسی روبرو شد و بطوری که در محدوده ۱۰۰ نیز قرار گرفته است، در این مدت طلا نیز افت محسوسی را داشته است و حتی در مقاطعی به ۱۱۳۰ دلار نیز رسیده است.
افزایش نرخ بهره توسط آمریکا می تواند قیمت انس را در بلند مدت به صورت اساسی به سمت پایین سوق دهد. در حال حاضر کمیته سیاستگذاری بانک مرکزی آمریکا هیچ عجله ای برای افزایش نرخ های بهره ندارد، اما ماه های پایانی سال ۲۰۱۵ احتمالا زمان مناسبی برای افزایش نرخ های بهره است.
در حال حاضر نرخ بیکاری در محدوده ۵.۵ درصد تثبیت شده است و سایر آمار های اقتصادی نیز حاکی از ثبات و بهبود وضعیت آمریکا است. در نهایت هر داده اقتصادی که مثبت باشد احتمال افزایش نرخ های بهره در آینده نزدیک را افزایش می دهد که این موضوع چشم انداز طلا را نزولی می کند اما این افت بسیار محسوس نخواهند بود.
اولین ترمز پیش روی افت طلا بهای تمام شده آن است. در حال حاضر طلا در آفریقا به دلیل عمیق بودن معادن و ذرات ریز استخراجی، بسیار گرانتر از دیگر مناطق دنیا استخراج می شود و هر انس طلا حدودا ۹۶۰ دلار هزینه دارد. در این قاره تنها کشور آفریقای جنوبی ۵ درصد تولیدات طلای دنیا را در اختیار دارد و بنابراین می توان محدوده هزار دلار را خط قرمز افت طلا دانست .

اما این چشم انداز قیمت طلا به عوامل دیگری نیز بستگی دارد، عواملی نظیر میزان تقاضای کشورها بخصوص چین و هند، اجرای سیاست های QE اروپا، درگیری های منطقه ای و جهانی، چشم انداز اقتصادی دنیا، هزینه استخراج طلا در سایر مناطق و … که در مقالات بعدی بصورت جداگانه مورد بررسی قرار می گیرند./سنا

* بهنام بهزادفر ، مدیر امور اعضای کانون کارگزاران *

*

*